Będzie nowy JPK. Zastąpi dzisiejszy plik i deklaracje VAT

JPK_VDEK to nowa struktura jednolitego pliku kontrolnego, którą przedsiębiorcy złożą w przyszłym roku fiskusowi.

Ministerstwo Finansów zastrzegło w odpowiedzi na pytanie DGP, że nazwa JPK_VDEK jest robocza i może się zmienić. Nie zmieni się natomiast założenie – nowy plik zastąpi dzisiejszy JPK_VAT oraz deklaracje podatkowe VAT-7 i VAT-7K. Obecnie trzeba składać jedne i drugie.

Nowy plik ma zostać wprowadzony w 2019 r. Ministerstwo nie precyzuje jeszcze, czy nastąpi to już w lutym (JPK za styczeń), czy później.

Dzisiejszy JPK_VAT nie może zastąpić deklaracji, bo nie zawiera informacji potrzebnych przedsiębiorcy do rozliczenia się z urzędem skarbowym. Nie wynika z niego np., jaką kwotę podatku naliczonego podatnik przenosi do odliczenia na następny miesiąc, albo o jaki zwrot VAT zamierza wystąpić.

Z jednej strony więc JPK_VDEK stanie się podstawą do rozliczenia się przedsiębiorcy z urzędem, a z drugiej – pozwoli spełnić obowiązek dotyczący przekazania fiskusowi ewidencji VAT.

1,7 mln plików
Ministerstwo Finansów wielokrotnie już zapowiadało, że planuje w 2019 r. zlikwidować wymóg składania deklaracji VAT. Już dziś bowiem dane z JPK_VAT obejmują większy zakres informacji i są bardziej szczegółowe od tych, które fiskus otrzymuje w deklaracjach W dłuższej perspektywie więc dublowanie – przynajmniej częściowe – obowiązków i przekazywanych informacji nie ma większego sensu.

Przypomnijmy, że od 1 stycznia 2018 r. JPK_VAT, czyli ewidencję zakupów i sprzedaży w formacie elektronicznym, składają wszyscy czynni podatnicy VAT (największe, średnie, małe i mikrofirmy). Ponad 1,5 mln firm składa w ten sposób co miesiąc prawie 1,7 mln plików.

Dzięki temu fiskus otrzymuje ogromną ilość informacji nie tylko o pojedynczych transakcjach, ale też o przepływach finansowych w przedsiębiorstwie. Po analizie tych danych jest w stanie szybko zidentyfikować nieprawidłowości (np. handel z podmiotami niezarejestrowanymi dla celów VAT) i prosić przedsiębiorców o wyjaśnienia. To przekłada się na mniejszą liczbę kontroli, za to większą ich skuteczność. Przedsiębiorcy też zyskują, bo dostają szybciej zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.

– W 2017 r. przeciętnie zajmowało to 37,2 dnia, podczas gdy rok wcześniej ponad 40 dni (ustawowy termin to 60 dni) – poinformował Paweł Cybulski, wiceszef Krajowej Administracji Skarbowej, w odpowiedzi na poselską interpelację nr 22804.

Mniej deklaracji
Pomysł zastąpienia JPK_VAT i deklaracji podatkowych nową strukturą elektronicznego pliku podoba się ekspertom.

– Resort powinien pójść dalej i zrezygnować z większej liczby deklaracji – uważa Marcin Sidelnik, partner w PwC, lider zespołu doradztwa podatkowego IT (ITBC).

Przypomina, że obecnie podatnicy muszą składać nie tylko podstawową deklarację VAT-7 (kwartalną VAT-7K), ale również informacje o transakcjach wewnątrzwspólnotowych (VAT-UE) oraz o krajowych transakcjach objętych mechanizmem odwrotnego obciążenia (VAT-27).

– Zastąpienie ich jednym plikiem JPK_VDEK z pewnością zwolniłoby podatników z czasochłonnego przygotowania, weryfikowania oraz wysyłki tych deklaracji. I co równie ważne, przełożyłoby się na zmniejszenie kosztów związanych z wypełnianiem tych obowiązków – wskazuje Marcin Sidelnik.

Marcin Madej, doradca podatkowy z nip-inspektor.pl, zwraca uwagę, że zakres danych w obecnej strukturze JPK_VAT pokrywa się z VAT-7, VAT-UE i VAT-27, a więc fiskus, gdyby tylko chciał, sam mógłby określić kwotę zobowiązania podatkowego.

– Czas więc, aby po ostatnich, mniej korzystnych informacjach dla przedsiębiorców (takich jak np. brak wiążącej listy przesłanek należytej staranności), Ministerstwo Finansów zaproponowało też marchewkę i odejście od niepotrzebnej biurokracji – mówi ekspert.

Schema w rozporządzeniu
Wprowadzenie JPK_VDEK wymaga zmian w ustawie o VAT i w ordynacji podatkowej.

Obecne przepisy nakazują bowiem składać co miesiąc elektroniczną ewidencję VAT w formacie JPK (art. 109 ust. 8a ustawy o VAT i art. 82 ust. 1b ordynacji podatkowej) oraz deklarację (art. 99–100 ustawy o VAT).

Dodatkowo Ministerstwo Finansów przewiduje wydanie rozporządzenia do ustawy, które będzie określało schemę (standard służący do definiowania struktury dokumentu xml), według którego będą przygotowywane i przesyłane pliki przez podatników – poinformował resort w odpowiedzi na pytanie DGP.

Zdaniem Marcina Sidelnika, przydałoby się też określić, które błędne dane w JPK można korygować, a których nie trzeba.

Potrzebny czas na dostosowanie
Marcin Madej zwraca uwagę na terminy.

– Jeśli mówimy o nowym wzorze JPK, który zastąpiłby JPK_VAT, to dajmy czas podatnikom na dostosowanie swoich systemów IT – uważa. Jego zdaniem, jeśli założyć, że JPK_VDEK miałby zostać po raz pierwszy przesłany do szefa Krajowej Administracji Skarbowej w lutym 2019 za styczeń, to wzór nowego szablonu xml powinien być opublikowany najpóźniej we wrześniu.

– Zmiana systemu IT nie zajmuje 5 minut, a JPK_VDEK nie może być traktowany jako nowa wersja formularza deklaracji, którą zwykło się publikować z miesięcznym wyprzedzeniem – podsumowuje ekspert.