Bogata historia Warmii i Mazur

Siedziba Instytutu Północnego im. W. Kętrzyńskiego w Olsztynie

31 maja 2019 roku Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie przekształcił się w Instytut Północny. O nowych zadaniach placówki mówi jej dyrektor, dr Jerzy Kiełbik. 

 

Jak przekształcił się instytut w ostatnich miesiącach? 

Początkowo instytut funkcjonował jako Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego. Była to państwowa instytucja zajmująca się zagadnieniami historycznymi Warmii i Mazur, działająca na podstawie ustawy o instytutach badawczych. Na przełomie 2018 i 2019 r. nastąpiły zmiany prawne, dzięki którym z końcem maja tego roku Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przekształciło Ośrodek w Instytut Północny im. W. Kętrzyńskiego, który jest teraz państwową instytucją kultury. Dzięki tej zmianie poszerzyliśmy zakres swoich działań. Wcześniej Ośrodek Badań Naukowych był rozliczany tylko i wyłącznie z efektów badań i publikacji. Nie dostrzegano szeregu działań mających charakter non profit. Natomiast dzisiaj, jako instytucja kulturalna, otrzymujemy środki na prowadzenie biblioteki naukowej, mamy możliwość łatwiejszego publikowania prac naukowych, a przede wszystkim spełniamy zadania instytutu, polegające na rozpowszechnianiu wiedzy o dziedzictwie kulturowym ziem północnych i zachodnich.  

 

W jaki sposób szerzą Państwo wiedzę o kulturze? 

Dotychczas efektem naszych działań były publikacje książek oraz czasopism, w tym najważniejszych w regionie Komunikatów Mazursko-Warmińskich. Organizowaliśmy również konferencje poświęcone historii regionu, ale dzięki tegorocznym zmianom możemy również organizować wystawy. Pierwsza z nich będzie wystawą plenerową. W 2020 roku przypada stulecie Plebiscytu na Warmii i Mazurach i nasza wystawa będzie poświęcona tej rocznicy. Drugą zaplanowaną wystawę chcemy poświęcić karykaturze i satyrze okresu końca I wojny światowej. Obydwa wydarzenia przygotowujemy we własnym zakresie w ramach rządowego programu Niepodległa. Oprócz tego chcemy podejmować się działań wydawniczych i takich, których zadaniem będzie mobilizowanie naukowców do prac nad badaniem i popularyzowaniem dziejów regionu 

 

Z jakimi podmiotami współpracuje instytut? 

Przede wszystkim z Ośrodkiem Pamięć i Przyszłość z Wrocławia, Instytutem Zachodnim z Poznania, Instytutem Śląskim z Opola oraz z Centrum Dialogu Przełomy ze Szczecina. To są instytucje, które tworzą razem z nami strukturę Sieci Ziem Północnych i Zachodnich. Współpracujemy również ściśle z Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim. Uczelnia otworzyła kierunek Historia Publiczna, w którym mamy nadzieję uczestniczyć i wspomagać studentów w nauce. Współpracujemy również z zagranicznymi naukowcami w różnych jednostkach badawczych, którzy zajmują się problematyką naszego regionu.  

 

Na czym polegają programy stypendialne i dotacyjne prowadzone przez Instytut Północny? 

Programy te skierowane są do młodych naukowców spoza naszego kraju, którzy zajmują się historią Polski. To jest pewnego rodzaju „miękki” sposób budowania wpływów w innych częściach świata poprzez promowanie historii i kultury naszego kraju. Staramy się ich wzbogacić w wiedzę i umiejętności, a ponadto pokazujemy im, jak my postrzegamy szereg wydarzeń historycznych. Oprócz tego, od wielu lat prowadzimy program nagradzania najlepszych książek, prac doktorskich i magisterskich na temat historii Warmii i Mazur oraz wpływu regionu na bieg wydarzeń w całym kraju. Planujemy dalszy rozwój tego programu, aby podkreślać znaczenie tej części Polski.