Historia, sztuka, technika

W tym roku Wydział Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu ponownie został laureatem Polskiej Nagrody Innowacyjności. Widoczny i doceniany jest profesjonalizm, kompleksowość oraz nowatorstwo prowadzonych na wydziale prac B+R służących ochronie dziedzictwa kulturowego.

Prowadzone na wydziale prace badawczo-rozwojowe dotyczą zabytków powstałych w każdej technice i materiale – od fotografii, przez obrazy i rzeźby, sztukę użytkową, do dzieł architektury. Prowadzone są badania stanu zachowania, przyczyn zniszczeń, składu i pochodzenia oraz praktyczna konserwacja z zastosowaniem najnowocześniejszych technik i technologii, także z zakresu dziedzin pomocniczych dla konserwacji: chemii, fizyki, biologii, geologii. Na wydziale realizowanych jest wiele międzynarodowych projektów badawczych. Jego eksperci uczestniczą w obradach Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków ICOMOS, w 2017 roku rozpoczął się „Bałkańsko-Egejski Projekt Dendrochronologiczny” (weryfikacja datowania cywilizacji Morza Śródziemnego, którego wyniki mogą nawet obalić obecne teorie i chronologie), zaś w ramach Horyzontu 2020 realizowany jest projekt „CHARISMA – Cultural Heritage Advanced Research Infrastructures: Synergy for a Multidisciplinary Approach to Conservation Restoration”, w którym pracownicy Wydziału Sztuk Pięknych współprowadzą badania wybitnych dzieł światowego malarstwa.

Innowacyjne metody i techniki wydziału wzmocnione zostaną po realizacji projektu „Monumentum Sonus Visio – Akademickie Centra Przemysłów Kreatywnych Kultury, Sztuki i Ochrony Zabytków” (rozstrzygnięcie konkursu RPO WK-P 2014-2020 nastąpi do końca 2017 r.). W jego ramach przy wydziale powstanie Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego. Dzięki niemu infrastruktura WSP wzbogaci się o 115 najnowocześniejszych urządzeń badawczych.

Już teraz wykorzystywanych jest wiele innowacyjnych metod. Z wielkim powodzeniem prowadzone są badania z wykorzystaniem systemu GPR (Ground Penetrating Radar) do nieinwazyjnych badań zabytków architektury: obrazowania struktur we wnętrzach murów, odnajdowania podziemnych krypt, ukazywania zawilgocenia murów czy odspojeń tynku. Po utworzeniu Centrum wydział wzbogaci się o m.in. najnowocześniejszą aparaturę do nieinwazyjnego obrazowania zabytków w technologii 3D – skanery pozwalające na wizualizację całych obiektów architektury, jaki szczegółowe obrazowanie powierzchni dzieł sztuki. Centrum zapewni optymalne warunki do badań i ratowania obiektów także na zlecenia podmiotów zewnętrznych.

Nowopowstała infrastruktura umożliwi także poszerzenie oferty usług badawczych dla przedsiębiorstw. Oprócz prac wdrożeniowych związanych ze sporządzaniem nowych wyrobów na potrzeby konserwacji, Centrum świadczyć będzie usługi w postaci badań materiałów związanych z ich parametrami użytkowymi czy właściwościami mechanicznymi.

Wojciech Grabarczyk

O Wojciech Grabarczyk

Redaktor prowadzący Forum Przedsiębiorczości w Dzienniku Gazecie Prawnej